Onbevooroordeeld, kan dat ?

Na ruim 5 jaar mijn columns in deze krant te hebben mogen
plaatsen, zal door privé omstandigheden deze column de laatste zijn, althans
voor wat het met regelmaat plaatsen betreft, wellicht krijg ik van deze krant
toch de gelegenheid zo af en toe mijn gedachten nog eens met u te delen. Ik heb
dit deze 5 jaar gedaan onder de kop van deze krant als zijnde ideëel, objectief
en niet kleurloos. Waarbij de woorden ideëel en objectief staan voor
belangeloos en gebaseerd op waarneembare feiten. Ik heb deze woorden samengevat
als onbevooroordeeld, hetgeen weer betekent zonder mening vooraf en
onpartijdig. De vraagstelling in de kop geeft al aan dat ik me dit voor wat
mijn columns betreft toch afvraag. Gewone waarneembare nieuwsfeiten kunnen en
moeten onbevooroordeeld zijn, maar voor persoonlijke gedachten en ideeën over
bepaalde zaken lijkt mij dit bijna onmogelijk te zijn, natuurlijk probeer ik
dat wel maar ik ben er van overtuigd dat we toch allemaal, dus ook ik, onze
eigen bril op hebben.

Het begint al bij onze opvoeding en het nest waar we
uitkomen, ideeën, idealen of onze kijk op de wereld en maatschappij krijgt van
daaruit al een basis mee. Natuurlijk komt het veelvuldig voor dat mensen later
zich losmaken van datgene wat ze van huis uit mee kregen en er geheel andere
ideeën of kijk op gaan na houden, maar er zal altijd een restant van die basis
blijven omdat ook ons gevoelsleven daaruit gevormd is. In onze opvoeding is er
al een oordeel gevormd door hoe we naar dingen kijken en waar we staan in de
wereld of maatschappij. Stappen we daar vanaf dan hebben we weer een oordeel
over die opvoeding, nl. dat we die niet goed genoeg vonden om daar mee verder
te gaan. Je mening vormen heeft alles te maken met de informatie welke je tot
je krijgt, als kind maar ook later in je puberteit of als volwassene. De vraag
is of de informatie van waaruit we onze mening vormen altijd onbevooroordeeld
is. Ik waag dit sterk te betwijfelen want elke vorm van informatie heeft een
boodschap ook al zit die tussen de regels in, om nog maar niet te spreken over
commerciele beinvloeding. In het woord onbevooroordeeld zit het woord oordeel,
dit heeft over het algemeen een negatieve klank, maar dat is niet juist, een
oordeel kan ook positief zijn in de zin van een goede beoordeling krijgen. Waar
het wel fout gaat is als er het woordje ‘voor’ aan vooraf gaat. Vooroordeel wil
zeggen dat men al een oordeel heeft, of dit nu positief of negatief is, zonder
alle feiten te kennen of zonder zich diepgaand in een en ander te verdiepen.
Alhoewel ik zelf altijd zoveel mogelijk bronnen gebruik om mijn visie op papier
te schrijven, ben ik me toch bewust dat mijn kijk op zaken belicht wordt door
de bril die ik op heb en al in de basis van mijn wezen is neergelegd. Wat mij
ook regelmatig overkomt is dat ik afga op voorbeelden, mensen die in hoog
aanzien staan door hun wijsheid en inzichten, of wanneer ik schrijf, dit in
mijn hoofd tegen iemand zeg die ik bewonder of waarvan ik vind dat die persoon
het wel eens mag horen. Soms probeer ik wel eens advocaat van de duivel te
spelen bij bepaalde onderwerpen, maar het resultaat is toch altijd dat mijn
argumenten of meningen uiteindelijk op papier komen te staan omdat ik vind dat
die beter zijn dan die van die zgn. ‘advocaat’. Dan zijn er ook nog de
binnengeslopen oordelen die we onszelf niet eens bewust zijn maar door de
omgeving (maatschappij) waarin we leven als het ware in ons brein ingebed zijn.
Een paar simpele voorbeelden daarvan: de maatschappij gaat altijd uit van het
gemiddelde (normale) individu, uitzonderingen daarop worden benoemd met een
negatieve klank, zoals vroeger op school een kind met rood haar soms
uitgescholden werd voor rooie of vuurtoren.

Nog zo’n uitzondering was althans
in mijn tijd, een kind met een bril, dat werd een brillejood genoemd en hier zit
dan dat sluipende oordeel in nl. jood, hiermee krijgt deze bevolkingsgroep al
een beetje een negatief plaatje opgeplakt wat toch in het brein postvat ook al
zijn we ons dat helemaal niet bewust. Nog zo’n voorbeeld is de uitdrukking
knuffelmarokkaan die we aan Ali B geven, dit lijkt positief maar we geven hier
indirect mee aan dat dit een uitzondering is en de rest van de Marokkanen dus
minder positief zijn. M.a.w. ik ben nooit helemaal onbevooroordeeld, wat niet
wil zeggen dat ik andere meningen niet zou respecteren , ik hoop dat mijn
columns door de lezers in die zin ook gerespecteerd zijn geweest.

A.L. Duscees