Dromen

Volgens het liedje van Marco Borsato zijn dromen bedrog, in het algemeen is dit ook wel zo, ware het niet dat onderdelen van onze dromen veelal gebaseerd zijn op dingen die we meegemaakt, gezien of gevoeld hebben, soms uit een heel ver verleden. Een droom duurt ongeveer 5 á 10 minuten en gebeurt meestal tijdens de remslaap. In een droom zou men ook nieuwe ideeën kunnen opdoen omdat de hersenen ’s nachts totaal anders denken dan overdag, onlogisch en associatief. Ze brengen oude zaken met nieuwe in verband met elkaar op een manier die je overdag nooit zou kunnen bedenken. Freud noemde dromen een vorm van verdringing, en is helemaal op de psyche van de mens gebaseerd. Hedendaagse wetenschappers als Hobson en McCarley baseren dromen op de fysiologie van de hersenen. Tijdens de remslaap worden in de hersenen gebieden geactiveerd die in de waaktoestand alleen actief zijn als zij visuele indrukken uit de omgeving ontvangen. Tijdens de slaap ontbreekt deze input, en probeert het rationele brein de chaotische (vooral visuele) belevingen in de hersenen tot een enigszins samenhangend verhaal samen te smeden. Dit kan ook verklaren waarom de droominhoud vaak vreemd of bizar is. Het chaotische en bizarre komt doordat de fysiologische activaties in de visuele schors, door het ontbreken van externe prikkels, structuur in tijd en ruimte missen. Het ‘rationele’ brein probeert nu deze ruwe informatiestroom te integreren. Voor mezelf maak ik altijd de vergelijking met een computer, door de vele input moet de harde schijf regelmatig gedefragmenteerd worden om de computer niet te traag te laten worden.

Simpel gezien zou je dus ons brein daarmee enigszins kunnen vergelijken om alle indrukken van de afgelopen tijd die zowel auditief, visueel als gevoelsmatig zijn, allemaal de juiste plaats te geven. Je zou dus kunnen zeggen dat een droom de defragmentatie van onze hersenen is. Zo simpel is het natuurlijk niet maar voor mij als leek wel begrijpelijk. Nu bevat ons brein allerlei informatie, wat we gezegd of gehoord hebben, wat we waar dan ook gezien hebben in werkelijkheid of in ons voorstellingsvermogen, alle gevoelens die ons dagelijks bewust of onbewust beroeren en ook onze gedachten bij al die zaken. Als allerlei flarden hiervan in onze droom zichtbaar worden en door ons rationele brein aan elkaar geknoopt worden is dat bijna altijd bijzonder of bizar. Zo’n droomverhaal is in die zin als verhaal inderdaad bedrog. De meesten van ons zijn daar ook wel van overtuigd, tot op het moment dat in zo’n droom een overleden geliefde opduikt, dan zijn sommigen opeens ervan overtuigd dat zo’n overledene ons iets zegt of iets laat zien.

Men is dan zijn of haar eigen medium geworden. Nu mag duidelijk zijn hoe ik over mediums denk, lees mijn columns daar maar over na, maar datzelfde geldt ook voor mensen bij wie een overledene in zijn/haar dromen is “verschenen” en die daar geloof aan hecht. In ons onderbewuste zit zoveel verborgen aan gevoelens en verlangens dat de eerder genoemde flarden die in een droom tot een verhaal worden gemaakt, maar al te graag worden aanvaard als zijnde de werkelijkheid. Alles is en blijft altijd uit ons eigen brein afkomstig en niet van buitenaf. Ik moest hier iets over kwijt omdat ik onlangs op tv iemand met zo’n “ervaring” hoorde, wat voor mij een tenenkrommend verhaal was.

A.L. Duscees