Respect

Respect
is een woord wat in vergelijking met vroeger, de tijd dat ik kind
was, een heel andere betekenis heeft gekregen en is een wat vaag
begrip geworden. Onze jongere generatie en zich op progressiviteit
voorstaande politici associëren dit begrip met de ouderwetse
relatievormen uit mijn jeugd. Toen werden de mensen die het ver
geschopt hadden in de maatschappij met een zekere achting behandeld.
Er werd verwacht van de sociaal lagere klasse dat men respect had
voor mensen met een hogere opleiding of bijzondere bekwaamheden.
Mensen met bepaalde beroepen zoals dokters, onderwijzers of
burgemeesters en dominees of pastoors konden automatisch op respect
rekenen er werd in die tijd ook geacht wanneer je zo iemand tegen
kwam dat je je hoed of pet even voor zo iemand afnam. Maar ook
wanneer een rouwstoet voorbij kwam stond men even stil en nam de hoed
of pet af. Ik herinner me nog dat ik als kind met mijn vader die
postbode was meeging en we tegen een rouwstoet aanliepen, het ging in
ons dorp nog te voet en mijn vader ging langs de kant van de weg
staan naam zijn PTT pet af en bleef zo net zo lang staan tot de stoet
voorbij was.

Waarschijnlijk wist hij wel wie er begraven werd maar
dit maakte in principe niet uit, voor elke overledene was er even een
moment van respect. Tegenwoordig is men in staat om dwars door een
rouwstoet heen te rijden als die hun weg kruist. De naoorlogse golf
van democratisering heeft het tonen van respect met rasse schreden
beëindigd. Niet in de laatste plaats deden de zogenaamde
hooggeplaatsten hieraan zelf hard mee. Men liet zich tutoyeren of
zelfs bij de voornaam noemen om maar de indruk te geven dat men zich
niet erop voor liet staan zich hoger te voelen. Nu ben ik geen
voorstander van de oude maatschappelijke hiërarchie uit mijn jeugd,
want respect moet je verdienen vind ik, maar de respectloosheid in de
huidige tijd is door die ommezwaai totaal doorgeschoten.

Maar er is
hoop, ik merk dat mensen zich langzaamaan tegen die doorgeschoten
respectloosheid beginnen af te zetten, we zijn er nog niet maar ook
bij de jeugd is te merken dat men weer wat meer zich om de ander
bekommert. Mijn eigen zoon was vorige week getuige van een eenzijdig
ongeval van een man met een fiets die een vluchtheuvel raakte en met
zijn hoofd op straat kwakte. Een aantal mensen keken even naar de man
die versuft bleef liggen en reden of fietsten door, toen mijn zoon
erbij kwam zag hij dat hij behoorlijk bloedde en nog steeds buiten
westen lag, hij belde 112 en bleef bij hem.

Toen de man bij kwam en
wilde opstaan heeft hij hem tegen gehouden en gezegd even te blijven
liggen tot de ambulance er was en hem zoveel mogelijk gerustgesteld.
Toen hij dit tegen mij vertelde gebruikte hij de woorden “wat een
flikkers, die mensen die gewoon doorlopen, ik vind het gewoon je
menselijke plicht.” Hopelijk vinden steeds meer mensen dat dit
inderdaad normaal is als je zoiets voor een ander doet, dit valt ook
onder respect, respect voor je medemens. Maar ook vorig jaar zag ik
weer respect onder onze bevolking. Na de ramp met de MH17 welke veel
teweeg bracht in ons land, werd bij de terugkeer van de stoffelijke
overschotten waar vanuit Eindhoven deze met veel respect en
waardigheid uit het vliegtuig in een lange rij lijkwagens werden
geladen, langs de snelwegen onderweg naar Hilversum door duizenden
mensen langs de kant een massaal eerbewijs gegeven, gewoon door er te
staan het respect te tonen voor de overledenen. Hier kwam geen
organisatie of overheidsvoorschrift aan te pas.

De stille maar
uiterst waardige discipline en het ontbreken van iedere vorm van
misbaar toonde de wereld de meest sublieme vorm van nationale rouw.
Duizenden mensen, volwassenen en kinderen, die zwijgend doch
applaudisserend in rijen dik langs de snelwegen stonden.

Niemand had
ze dat gezegd, maar ze deden het wel in het besef dat tussen al die
doden net zo goed hun eigen kind, ouders, broers of zusters of
vrienden hadden kunnen liggen. Dit soort momenten geven mij de
overtuiging dat het menselijk respect ten opzichte van elkaar niet
voor goed verdwenen is, maar nog wel degelijk in ons woont. Niet
terug naar de hypocrisie van vroeger waar respect opgelegd werd, maar
respect uit medemenselijkheid en voor mensen die vanwege hun daden
dit respect echt verdienen, zoals ik dit al betuigde in mijn column
van vorige week “voorbeelden.”

A.L.
Duscees