Vrijwilligerswerk

Dit
weekend is weer de landelijke actie van Nldoet en in de media was
afgelopen week het bericht dat het vrijwilligerswerk toeneemt in
Nederland. Ik was benieuwd of deze trend ook bij ons in Dongen te
bespeuren valt en heb daarom contact opgenomen met Contour de Twern
(vroegere Stichting Richting). Woordvoerster Ingrid van Oosterhout
wist mij te vertellen dat met name de Nldoet actie, bij ons
DongenDoet genoemd, best tot tevredenheid stemt, maar dat dit
jaarlijks slechts een éénmalige actie betreft. Van het overige
vrijwilligerswerk in Dongen kan gezegd worden dat men hier best van
een bepaald enthousiasme kan spreken maar een echte toename ziet ze
niet. “Het dorpse karakter maakt dat verenigingen over een flink
aantal vrijwilligers beschikken waarbij echter opgemerkt dient te
worden dat er voor bestuursfuncties ook hier wel enige huivering
bestaat,” aldus Ingrid. Als, sinds kort, ex lid van een
wijkraadbestuur weet ik hierover mee te praten, eenmalige of
kortstondige acties lopen qua vrijwilligers redelijk maar ook hierin
is het vrij moeizaam om bepaalde functies in te vullen en zeker met
wat jongere mensen. Toch zie ik dat het verenigingsleven in Dongen
bloeit waarbij veel werk verzet wordt, je kan hierbij denken aan
sportclubs, muziekverenigingen, de zonnebloem en de Volckaert, ook
zie ik bijvoorbeeld regelmatig mensen met collectebussen aan de deur
komen, misschien moeizaam om ze te krijgen maar het werkt nog steeds.

Zoals
bekend wordt vanuit de overheid al een aantal jaren onder de term
participatiemaatschappij o.a. het vrijwilligerswerk gepromoot, dit
zal niet in het minst voortkomen uit de bezuinigingspolitiek, immers
als werk gedaan kan worden door vrijwilligers kost het minder geld.
Dit is echter niet de enige uitleg van het woord vrijwilligerswerk.
We moeten hierbij ook denken aan sociale cohesie oftewel het aandacht
hebben voor elkaar en voor onze leefomgeving. Volgens het Sociaal en
Cultureel Planbureau ligt het percentage van mensen die aan
vrijwilligerswerk doen al jaren rond de 45%, wat wel geleidelijk
veranderd, is de verschuiving van traditionele vormen naar nieuwe
vormen van vrijwilligerswerk. We moeten daarbij denken aan
burgerparticipatie en maatschappelijke stages. Met die 45% scoort
Nederland in vergelijkend internationaal onderzoek onveranderlijk
hoog. De nieuwere vormen komen mede voort uit instituten en
organisaties zoals universiteiten, middelbare scholen maar ook het
bedrijfsleven die het doen van vrijwilligerswerk in toenemende mate
stimuleren en er mede voor zorgen dat het vrijwilligerspotentieel
niet aan het verminderen is wat door de traditionele organisaties wel
als zodanig wordt gevoeld. Wat wel nog als een probleem wordt gehoord
is het feit dat nieuwe Nederlanders zich niet vaak melden als
vrijwilliger bij bijvoorbeeld voetbalclubs. De verschuivende trends
welke Episodisch vrijwilligerswerk worden genoemd, is werk wat niet
op structurele basis wordt gedaan het biedt meer flexibiliteit voor
de vrijwilliger waardoor hij/zij zich kan inzetten op het moment dat
het hem/haar uitkomt. Een van de bekendste voorbeelden hiervan is het
al eerder genoemde Nldoet, je een dag inzetten voor de maatschappij
zonder dat daar verdere gevolgen aan vast zitten.

Blijft
natuurlijk de vraag hoe gaan we dan om met het werk wat wel
structureel gedaan moet worden, blijven daar nog genoeg vrijwilligers
voor over ? Duidelijk hierbij is wat mij betreft dat dit veelal
gedaan zal moeten worden door de oudere medemens, immers studie en
arbeid maken dat het tijdsaspect voor de jongeren een probleem is en
de vaak gehoorde klacht het is zo moeilijk om jongeren bij het werk
te betrekken is hiermee eigenlijk wel beantwoord. Gunstig is in dit
geval dat er steeds meer mensen gezonder en actiever ouder worden dan
vroeger, waardoor dit potentieel alleen maar zal toenemen en deze
vijver waaruit gevist kan worden alleen maar groter wordt. Ook het
feit dat mensen met pensioen gaan en de arbeidscontacten vervallen
maakt dat men in sommige gevallen toch een alternatief zoekt om niet
in dat ‘zwarte gat’ te vallen. Wanneer daarnaast de overheid, mensen
die om welke reden dan ook buiten het arbeidsproces staan nog eens
stimuleert, zoals bij vrijstelling van sollicitatieplicht voor de wat
oudere werknemer als er aantoonbaar vrijwilligerswerk wordt gedaan,
zal m.i. ook voor de toekomst het vrijwilligerswerk best blijven
functioneren. Het idee dat het vroeger allemaal makkelijker ging is
mijn inziens een idee-fixe, want ik kan me nog goed herinneren dat
mijn vader vroeger altijd zei: “het komt iedere keer altijd op
dezelfde mensen neer.” En ja, dat klopt, dat zijn de vrijwilligers.

A.L.
Duscees