Loterij, piramidespelen en kettingbrieven, is ons verlies nemen bewust of onbewust ?

De oudejaarstrekking van de staatsloterij is weer voorbij en ook de postcodeloterij, de meesten van u zullen geen prijs hebben, of een klein prijsje waarbij het ingezette bedrag niet gehaald wordt. Ook bij ons was dit weer het geval, mijn vrouw doet al jaren mee met deze loterijen, ik zelf niet, ik heb het wel eens uitgerekend en je schrikt van het bedrag wat daar aan uitgegeven is. Ik noem dat bedrag wel eens tegen haar waarbij ik dan zeg dat ik dat gespaard heb, wat natuurlijk in de praktijk niet zo is want ik heb het niet apart gezet. Enige tijd geleden stond er in de krant dat er weer een piramidespel was opgerold. Dit is natuurlijk niet precies hetzelfde als een loterij, maar wat de twee wel gemeen hebben is dat de mensen die geld erin stoppen dit op een enkeling na altijd kwijt zijn. Bij het piramidespel zijn degenen die ermee begonnen zijn, de grote winnaars en blijven dat ook altijd, bij een loterij zijn er steeds een paar andere winnaars. Het feit dat dit soort fenomenen bestaan komt simpelweg voort uit de hebzucht van mensen. Misschien is er een enkeling die bij goede doelen loterijen dit voor het goede doel doet, maar toch vraag ik me dan af als dit werkelijk zo is, waarom geef je het dan niet direct aan het goede doel, volgens mij zit er toch altijd nog dat idee bij dat je misschien nog wat kan winnen ook. Het is bekend dat de meeste oplichters die hebzucht van mensen gebruiken om hun slag te slaan. Nu wil ik de loterijen niet met oplichting vergelijken want iedere deelnemer weet waar hij aan begint, echter de reclame die loterijen maken door winnaars te laten zien of een enorm bedrag voor te spiegelen refereert wel aan die menselijke hebzucht. Die enkele keer dat ik met mijn vrouw daarover praat zegt ze altijd: “ik hoef zo’n groot bedrag niet, ik ben al blij met 5 of 10.000 euro.” Maar maakt dat dan verschil ? Even terug naar de staatsloterij, cijfers uit 2009 welke ik vond zeggen dat er in dat jaar zo’n 900 miljoen is omgezet en dat er 600 miljoen aan prijzen werd uitgekeerd waar de kansspelbelasting al af was, blijft 300 miljoen, hiervan worden de kosten voor 130 medewerkers betaald, zo’n 7 miljoen en kansspelbelasting naast de afdracht van 15% aan de staat. Er bleef toen een winst van 13 miljoen over. De staat als eigenaar is dus hier de grote winnaar, met aftrek van de salarissen en andere kosten zoals tv reklame en drukwerk enz. schat ik dit toch op een dikke 200 miljoen. Dit bedrag geven wij dus naast onze andere belastingen extra aan de staat cadeau puur uit onze hebzucht. Daarbij opgeteld komen ook nog de inkomsten uit andere loterijen. Maar de staat zijn wij toch zelf zou je kunnen zeggen, inderdaad, maar als wij ons lot gaan kopen denkt niemand dit geld besteed ik via de loterij weer aan mezelf. Bovendien maken we statistisch gezien in feite geen enkele kans om ons totale inleggeld een keer terug te krijgen.

Kettingbrieven.

Een ander fenomeen, wat niet uit hebzucht maar meer uit naïviteit is, is de nieuwe vorm van de oude kettingbrieven. Wat verliezen we hier dan mee ? Onze privacy.! Tegenwoordig worden kettingbrieven naast email vaak via social media zoals facebook verzonden. Er wordt dan gewezen op het een of ander schrijnende onrecht dat iemand wordt aangedaan. Soms bevat het mailtje een dreigement: als je het niet verder stuurt, zal je iets ergs overkomen, zoals ongeluk of het verliezen van je account. Een bijzondere vorm van een kettingbrief per e-mail is de valse viruswaarschuwing (een vorm van hoax). Het mailtje bevat dan de waarschuwing dat een virus actief is, plus de waarschuwing dit naar zo veel mogelijk bekenden door te sturen. Soms tracht het mailtje de ontvanger er toe te brengen een schadelijke handeling uit te voeren (bijvoorbeeld het wissen van een essentieel bestand). Ook hier bevat het mailtje het verzoek het aan alle bekenden door te sturen. Kettingmails roepen op tot het doorsturen voor geluk, om armoede te bestrijden, geld in te zamelen of om aan te geven wie je vrienden zijn. Verder zijn er protest-kettingmails, die na een aantal keren doorsturen naar een overheidsvertegenwoordiger doorge-stuurd dienen te worden. Bij dit alles treedt al snel een privacyprobleem op. Meestal staan alle actuele adressen in het doorgestuurde mailtje; een goudmijn voor spammers en handelaren in e-mailadressen. Wat in eerste instantie een prima doel lijkt, kan een middel zijn om zoveel mogelijk privacy gegevens te verzamelen. Het valt niet op want je krijgt het toch van een goede bekende. Ook hier geldt doen we dit allemaal bewust of onbewust ? Aan het begin van dit nieuwe jaar wil ik me in ieder geval voornemen om met bepaalde zaken eens wat bewuster om te gaan.

A.L. Duscees