Menselijke
idiotie

Als
wanen ideeën zijn die we idioot noemen, worden in de hoofden van
idioten ideeën tot een ideaal gemaakt waar men voor vecht. Zoals het
ideaal dat men de mensheid een God moeten opdringen of die moet
verdedigen, waarbij het verketteren en vaak ook doden van
andersdenkenden door de eeuwen heen plaatsvond en vindt. Mensen met
wanen kunnen behandeld worden of medicatie krijgen. Echter wanen die
al zo oud als de mensheid zijn worden als normaal geaccepteerd, er
kunnen zelfs universitaire graden in behaald worden.

Bovenstaande
schreef ik op toen niet alleen het Gaza conflict maar weer eens
oplaaide, maar bovenal toen ik hoorde van de barbaarse methoden van
IS in Syrië en Irak. Het woord barbaars werd van oorsprong gebruikt
voor iets wat vreemd was, een cultuur die men niet kende, de
hedendaagse betekenis is veranderd, nu kennen we daarvoor synoniemen
als: hardvochtig, wreed, meedogenloos, beestachtig, gemeen,
onmenselijk, sadistisch, bruut, primitief en gevoelloos, kortom
allemaal uitdrukkingen die wij in onze beschaving dachten achter ons
te hebben gelaten. Zo’n soort maatschappij is al eens middeleeuws en
achterlijk genoemd. Ook in onze Nederlandse geschiedenis komen we
dergelijke beschrijvingen tegen als we denken aan onthoofdingen,
vierendelen, ophangingen e.d. Strafmethoden die we al lang achter ons
gelaten hebben. Maar ook in het Gaza conflict kun je spreken van
onmenselijke methoden, lukraak afschieten van raketten op steden of
het opblazen van gebouwen waar burgers met kinderen wonen enz.

Elk
conflict, elke oorlog is meedogenloos en onmenselijk. De redenen voor
oorlogen liggen altijd in het woord macht, of dit nu economische,
politieke of godsdienstige macht is, bijna altijd is het een
combinatie. Economische machthebbers misbruiken de politieke en
politieke machthebbers misbruiken op hun beurt de godsdienstige en
godsdienstige machthebbers misbruiken weer de politieke.
Menselijkheid wordt hierbij altijd opzij geschoven. Als het er op aan
komt is politiek slechts het middel waarmee de economische en
godsdienstige machthebbers hun doel willen bereiken, althans in het
grote geheel. Op lager niveau kan politiek nog wel eens iets voor de
burgers betekenen, alhoewel ook daar machtsspelletjes voorkomen. Het
grootste kwaad echter, wanneer we de hele geschiedenis bekijken zijn
de godsdiensten, waarbij er een grote discrepantie is ten aanzien van
wat zij zeggen te leren en datgene wat zij in de praktijk doen,
althans bij sommige groeperingen binnen die godsdiensten. De uitleg
en het uit de context halen van “heilige” teksten, zorgen ervoor
dat de vredelievendheid en het geluk van mensen in hun ogen alleen
gelden als men zich houdt aan wat zij als “de waarheid” zien, met
daarbij ook nog eens de zgn. “plicht” de hele mensheid te bekeren
tot die waarheid.

Waar komen die heilige teksten vandaan ? Dan kom ik
terug op de eerste alinea van deze column, mensen met waanideeën dat
een god tegen hen sprak of die hen opdrachten gaf en die vaak
charismatische eigenschappen hadden, werden in een ver verleden
meestal door volgelingen, aangehaald en op schrift gesteld, waarna
vervolgens, vaak ook uit onwetendheid, mensen geloof hechten aan deze
ideeën en zo ontstonden de “heilige boeken”. Hoe ouder, hoe
heiliger vaak. Nog steeds in deze 21e eeuw beschouwen miljoenen deze
oude wanen als de waarheid. Maar ook zij die niet achter die wanen
aanlopen vertonen dezelfde trekken.

Het
geheel overziend kan ik niet anders dan tot de conclusie komen dat
datgene wat de natuur in stand houdt, nl. het recht van de sterkste
om te overleven, ook binnen onze menselijke natuur nog steeds geldig
is, wij blijven kennelijk onderdeel van deze natuurwet uitmaken. Toch
is er binnen die natuur een evenwicht, dat komt omdat wanneer de
overlevingsmogelijkheden gehaald zijn dit genoeg is, als b.v. een
leeuw zijn buik vol heeft en z’n jongen gevoed zijn, laat hij zijn
prooidieren met rust. Bovendien heeft hij respect voor het
territorium van zijn soortgenoot. Bij de mens stopt het daar nooit,
meer, meer en meer, meer macht en invloed, meer misbruik van aardse
grondstoffen, net zolang tot er straks niets meer is en we aan onze
eigen hebzucht te gronde gaan. Machtswellust en hebzucht dat is de
menselijke idiotie.

A.L.
Duscees