In
2000 jaar niets veranderd

Tussen
133 en 140 n.chr. schreef de Romeinse dichter Juvenalis een 16-tal
satires over de situatie in het Romeinse rijk. Hiervan zijn een
aantal bekende uitspraken de dag van vandaag nog steeds gangbaar,
zoals o.a. “een gezonde geest in een gezond lichaam” en “geef
het volk brood en spelen.” Bij deze laatste doelde hij op het
gebruik wat sinds 123 v. Chr. gangbaar was geworden nl. het uitdelen
van brood aan het volk en dure gladiatoren gevechten. Het volk was
tevreden, het had te eten en had ontspanning waardoor andere zaken
bij hen op geen of weinig belangstelling konden rekenen, de
machthebber kon zijn gang gaan. In wezen is er nog niets veranderd,
als ik zie hoe mensen te hoop lopen en hun chauvinistische gevoelens
uiten naar aanleiding van het wk wat bezig is. Pleinen stromen vol
met in oranje gehulde supporters tijdens de wedstrijden die het
Nederlands elftal speelt, maar niet alleen in Nederland, het zelfde
zien we in andere landen.

Oeverloze discussies over spelsystemen
worden ons op tv voorgeschoteld en wij smullen ervan, we wentelen ons
in het gevoel dat we iets betekenen als we overwinningen behalen.
Typerend daarvoor is ook de vereenzelviging met de spelers als ze
winnen “wij hebben gewonnen, wij hebben ze verslagen, wij hebben ze
een poepie laten ruiken, maar wordt er verloren dan konden zij er
niets van en hebben zij er met de pet naar gegooid.”
Mensen die
normaal gesproken niet zoveel met voetbal hebben, gaan in oranje
attributen gekleed en weten bijna alles over voetbal te vertellen.
Waarom lopen we te hoop, gaan vroeger weg van ons werk en kunnen
hierbij de hele maatschappij ontwrichten, belangrijke vergaderingen
en besprekingen worden uitgesteld en verschoven en de tv zender
Nederland 1 brengt niets anders dan voetbal en nog eens voetbal met
af en toe heel vluchtig nog even iets over andere zaken in een kort
nieuws bulletin.

Ondertussen gebeuren er zoveel andere dingen waar we
ons helemaal niet druk om maken, in de maatschappij, de politiek of
enorme mensenrechtenschendingen in de wereld, straks na het voetbal
zullen we het daar wel weer over hebben, maar zo massaal te hoop
lopen over dat soort dingen gebeurt nooit. Een demonstratietje hier
en een spandoekje daar is alles wat we op kunnen brengen tegen
onrecht, uitbuiting, zelfverrijking, en machtswellust. Wat een enorme
macht zouden mensen kunnen uitoefenen als ze net als nu massaal en
wereldwijd de straten en pleinen op zouden gaan tegen dat soort
zaken. Wat is dat toch in de mens dat de oppervlakkigheid van brood
en spelen meer teweeg brengt dan onrecht of egoïsme van machthebbers
in onze eigen maatschappij of wereldwijd ? Jammer maar waar, dat ik
moet constateren dat er in 2000 jaar nog niets veranderd is, geef het
volk brood en spelen hoe duur ze ook zijn en waar we uiteindelijk
allen aan meebetalen, die paar honderd mensen in Brazilië die daar
tegen in opstand komen kunnen hieraan niets veranderen, tenzij we met
z’n allen de straat op zouden gaan onze vergaderingen zouden
uitstellen, vrij nemen van ons werk om dit soort megalomane projecten
te boycotten.

Ik gun ieder het plezier van een voetbalwedstrijd
inclusief mezelf, maar laat dat dan ook gewoon een spelletje blijven
om je even te kunnen ontspannen, maar niet druk over te maken, er
zijn veel belangrijker zaken waar we ons druk om zouden moeten maken.
Maar ja, de satire van Juvenalis blijkt nog steeds heel actueel.

A.L.
Duscees