Meer
vrijheid door meer kennis

Wanneer
een kind wordt geboren bij liefhebbende ouders, zou jekunnen zeggen
dat het zich de eerste jaren van het leven in het paradijs bevindt.
In dit leventje is liefde, verzorging, veiligheid, dus totale
onbezorgdheid. Het leeft in totale onschuld. Na verloop van tijd gaat
het buiten dit paradijs, het gaat buiten de muren van het huis of de
tuin en krijgt te maken met zaken welke het niet eerder gezien of
meegemaakt heeft. Hier begint de kennismaking met de wereld buiten de
paradijselijke omgeving. Door deze kennismaking zal er ook kennis
ontstaan, eerst nog in de vorm van ervaringen met andere kinderen,
later wanneer het naar school gaat zal ook kennis buitenom de eigen
ervaring bijgebracht worden, maar dit zal door de ouders ook al reeds
gedaan zijn in de vorm van het voorlezen van een boek of bij het zien
van tv programma’s. Dit alles is normaal en hoort zo te gaan,
immers wij willen onze kinderen groot brengen tot evenwichtige en
zelfbewuste mensen die de juiste keuzes kunnen maken en straks heel
goed op eigen benen kunnen staan. Daarom moet de blik verruimd worden
en kennis opgedaan worden. Het is met kinderen welke door ouders zijn
opgevoed die meenden een eigen en beter idee te hebben en hun
kinderen jarenlang van alles afsloten in alle gevallen verkeerd
afgelopen, zoals uit de literatuur blijkt. In de metafoor uit de
bijbel over Adam en Eva herkennen we een aantal dingen. Zij waren
zich niet bewust dat ze in een paradijs leefden, pas nadat zij hadden
gegeten van de boom der kennis en daardoor buiten het paradijs gezet
werden, ontdekten zij pas wat het paradijs was. Zij verloren hun
onschuld, nu pas konden zij ook de schoonheid waarderen van waar zij
vandaan kwamen. En al lijkt het paradoxaal, hierdoor ontdekten ze ook
wat vrijheid is, vrijheid om te kunnen kiezen. Daarvoor was er geen
keuze, ze hadden namelijk geen kennis van iets anders. Wat zou beter
zijn, onwetend te blijven van wat goed is, want er was geen
tegenstelling of wel te weten wat het goede is doordat je het
verspeeld hebt ? M.a.w. te kunnen kiezen tussen goed en kwaad. Kennis
is in dezen een verworvenheid een bepaalde rijkdom, maar zoals bij
elke rijkdom berooft het ons van onze zorgeloosheid en onschuld. Wat
zou te prefereren zijn, een moeizaam leven met kennis, of een
zorgeloos bestaan zonder het bewust zijn daarvan, waarbij je dus niet
bewust leeft ? Terug naar onze kinderen die zonder dit zich bewust te
zijn in een paradijselijke omgeving zijn begonnen, zij zullen zich
dit later door het vergaren van kennis wel bewust worden en beseffen
dat hiermee een basis is gelegd waardoor zij zelf kunnen kiezen voor
het goede van de ervaren liefde, zorg en veiligheid of juist niet.
Het is jammer dat in het geloof de metafoor van Adam en Eva, hun
bewustwording, in een negatief daglicht wordt gesteld door te
spreken over de “zondeval,” het opdoen van kennis is daardoor ook
eeuwenlang door de kerken tegengehouden met als achtergrond de angst
dat kennis bij de gelovige de macht van de leiders zou afbreken. Men
werd dus bewust de vrijheid der kennis onthouden.Wie zou dat zijn
kind willen aandoen ?

Toch blijft onze vrijheid altijd een vrijheid
in gebondenheid, de gebondenheid of beperkingen waarmee we leven. Dit
kunnen grenzen zijn aan onze kennis, onze financiële mogelijkheden,
onze lichamelijke of geestelijke beperkingen, soms ook onze opvoeding
en de kijk op de wereld of mensheid, enz. enz. Maar meer kennis maakt
onze vrijheid binnen dit soort beperkingen groter. We beseffen dan
dat er meer is om uit te kiezen. Of we daarmee altijd goede keuzes
maken zal de tijd moeten leren, maar beter nog een verkeerde keuze
maken die je soms met veel pijn en moeite weer kan herstellen dan
geen keuze maken, een trend die bij onze jongere generatie nogal eens
voorkomt omdat er zoveel is om uit te kiezen. Het uitstellen van
levenskeuzes o.a. (zie hiervoor mijn column van 21-05-2010 “zooo
30”). Uitstellen werkt alleen maar in het nadeel van je
overgebleven levenstijd.

A.L.
Duscees