Afgelopen week was er een moment waarop ik besefte dat ik ondanks mijn leeftijd nog genoeg te leren heb. Zowel op het gebied van allerlei vernieuwingen en innovaties binnen onze maatschappij, maar ook op het gebied van zelfkennis. Ons leerproces begint bij de geboorte, onze ouders of opvoeders zijn in eerste instantie de leermeesters, waarbij niet alleen feitelijke
kennis maar ook morele waarden en gevoelsmatige en emotionele gevoelens de voorbeelden zijn hoe wij zelf in de basis gevormd worden. Vervolgens wordt ons een hoeveelheid feitelijke kennis bijgebracht door leraren op school en evt. andere maatschappelijke instanties zoals kerken welke van bepaalde morele waarden uitgaan. Tijdens dit opvoedingsproces beginnen wij steeds meer zelfstandig te denken niet altijd beseffend dat dit zelfstandig denken toch grotendeels gevormd is door de manier waarop onze opvoeders en met name onze ouders als
voorbeeld hebben gediend, naast het genetische patroon wat wij hebben meegekregen. In een eerdere column heb ik al eens geschreven dat de waarom vragen bij kinderen, bij het volwassen worden jammer genoeg steeds minder worden, we denken dan al zoveel te weten, wel of niet terecht dat de waarom vragen niet meer gesteld worden en zeker als dit over onszelf gaat. Ik ken mezelf of zo zit ik nu eenmaal in elkaar zijn dan de geijkte antwoorden. De vraag is dan toch, is dat wel zo ? Ook het drukke bestaan in ons werkzame leven maakt dat wij aan de diepere vragen nauwelijks meer toekomen. Soms zien we dit weer veranderen bij mensen die na een druk leven opnieuw die waarom vragen gaan stellen aan zichzelf en dan blijkt regelmatig dat hun opvattingen of hun levenswijze compleet anders word dan voorheen. B.v. oud premier van Acht met zijn standpunt ten aanzien van de Palestijnen, maar zo zijn er nog veel meer op te noemen. Soms wordt dit laatdunkend afgedaan met dat zijn oude mensen, misschien worden ze wel een beetje seniel. Ik zie dit anders, de rust en de ruimte vinden om jezelf deze waarom vragen weer te stellen, geeft m.i. aan dat je nog steeds honger
naar kennis hebt, in dit geval kennis over jezelf. Kortelings was ik jarig en toen ik over mijn leeftijd en met name de achterliggende jaren nadacht besefte ik dat na een leerproces van 69 jaar ik nog heel veel niet begreep waarom er bepaalde dingen in mijn leven waren gegaan
zoals ze zijn gegaan, ik bedoel dan de dingen die ik zelf in de hand had. Ik heb besloten mezelf voor een vervolgcursus voor zelfkennis op te geven. Deze cursus omhelst het jezelf blijven afvragen naar het waarom van je gevoelens en gedachten. Misschien heb ik nog wel 69 jaar
nodig om alles te begrijpen, m.a.w. we zijn nooit te oud om over onszelf te leren en daar dan ook de consequenties uit te trekken. Daar dacht je vroeger heel anders over kan dan de opmerking zijn uit je omgeving. Ja dat kan, voortschrijdend inzicht noem ik dat.

A.L. Duscees