Meer dwang opnames of niet ?

Vele malen komen er misdrijven in het nieuws, waarbij de dader een psychische stoornis blijkt te hebben, die wel bekend was bij de instanties welke normaal gesproken hulp kunnen verlenen of bij een psychiater die de persoon onder behandeling heeft gehad. Toch blijkt vaak dat zo iemand zich daaraan kan onttrekken. De reden is dan meestal dat die persoon niet gedwongen mag worden opgenomen, m.a.w. als iemand niet wil, mag hij niet behandeld worden. Soms wordt door instanties of een psychiater een rechter ingeschakeld om zo’n gedwongen opname toch voor elkaar te krijgen, maar de wettelijke grond daarvoor is dat iemand een gevaar moet zijn voor zichzelf of anderen of soms goederen. Wanneer iemand een misdrijf heeft gepleegd is dat duidelijk, maar iemand die nog niet tot zoiets is gekomen kan alleen op grond van duidelijke aanwijzingen dat dit zal gaan gebeuren door de rechter gedwongen worden.

U begrijpt dat hierbij een groot grijs gebied bestaat, ook deskundigen, waar een rechter zich op moet beroepen, zijn het niet altijd met elkaar eens. Wanneer de rechter hierover een uitspraak moet doen wordt bovendien een advocaat toegewezen die bij het minste ontbreken van enig bewijs voor wat iemand zou kunnen gaan doen in de toekomst zich hard zal maken dit onderuit te halen. De wettelijke criteria voor zo’n dwang opname zijn:

· 1°.gevaar voor degene, die het veroorzaakt, hetgeen onder meer bestaat uit:

o a.het gevaar dat betrokkene zich van het leven zal beroven of zichzelf ernstig lichamelijk letsel zal toebrengen;

o b.het gevaar dat betrokkene maatschappelijk te gronde gaat;

o c.het gevaar dat betrokkene zichzelf in ernstige mate zal verwaarlozen;

o d.het gevaar dat betrokkene met hinderlijk gedrag agressie van anderen zal oproepen.

· 2°.gevaar voor een of meer anderen, hetgeen onder meer bestaat uit:

o a.het gevaar dat betrokkene een ander van het leven zal beroven of hem ernstig lichamelijk letsel zal toebrengen;

o b.het gevaar voor de psychische gezondheid van een ander;

o c.het gevaar dat betrokkene een ander, die aan zijn zorg is toevertrouwd, zal verwaarlozen.

· 3°.gevaar voor de algemene veiligheid van personen of goederen;

In een flink aantal gevallen zal er wel zo’n uitspraak komen, maar de misdrijven die het nieuws halen zijn voor een deel te wijten aan het niet toewijzen van zo’n gedwongen opname. Reakties bij het publiek na zo’n bekend geworden misdrijf zijn begrijpelijk, maar niet altijd goed doordacht. Ik denk dat we hiermee moeten leren leven, immers de andere kant is, dat mensen dan maar zonder slag of stoot in een inrichting kunnen worden opgenomen, het spookbeeld van totalitaire regiems. Nu zal dit in Nederland niet direct zo’n vaart lopen, maar ook bij ons bestaan er machten die best iets voor elkaar krijgen als ze van iemand af zouden willen komen. Daarnaast zijn er ook mensen die door anderen te manipuleren het voor elkaar zouden krijgen iemand voor “gek”te laten verklaren. Wat mij betreft dus toch maar niet, ook al kan dit soms levens of veel ellende kosten.

A.L. Duscees