Mens
en geen robot

Er wordt
wel eens beweerd dat we ons brein enigszins kunnen vergelijken met
een computer. Als dit zo zou zijn, zou dat aan de ene kant positief
kunnen zijn, maar aan de andere kant helemaal niet zo leuk. Mensen
met een traumatische ervaring zouden daar misschien gelukkig mee
zijn. Als ik op mijn computer mailtjes in de prullenbak zet, dan
geeft deze aan dat ze na 30 dagen automatisch worden verwijderd. Bij
traumatische ervaringen werkt het precies andersom, hoe vaak je ze
ook probeert weg te stoppen, met grote regelmaat komen ze terug op je
‘beeldscherm’ en het bijzondere daarbij is, zoals ik hoorde in
een uitzending over trauma’s, dat de tijd hierbij geen rol speelt.
Al is het 60 jaar geleden, de beelden en ook de gevoelens daarbij,
komen terug alsof het gisteren was. Normale gebeurtenissen worden in
ons brein opgeslagen, maar zodanig dat ze na lange tijd wanneer ze
niet meer naar boven gehaald worden, overschreven worden door andere
gebeurtenissen. Wie weet bijvoorbeeld nog wat je op 18 maart 1973
gedaan hebt. Tenzij er iets bijzonders voor jou persoonlijk aan die
datum vast zit weet je het niet meer. Zaken die meer indruk op je
gemaakt hebben blijven wel oproepbaar, zoals bijvoorbeeld de dag dat
je als kind voor het eerst naar school gebracht werd, of iets wat je
in het verleden heel fijn vond, enz. enz. Of zoals bij mij afgelopen
week de herinnering aan de watersnoodramp. Ernstige zaken of
traumatische gebeurtenissen komen zodanig vast te liggen in je brein
dat je ze nooit meer kwijt raakt, het is onderdeel van je geworden.
Goede therapeutische behandelingen kunnen ervoor zorgen dat er op een
gegeven moment mee te leven valt en ze slechts sporadisch nog eens
naar boven komen, maar dan als een herinnering zoals we dat met
andere vroegere herinneringen hebben en niet meer alsof het gisteren
gebeurd is. Maar echt kwijt raken doe je het nooit meer.

Het staat,
om het nog maar eens in computer taal te zeggen, op je vaste schijf.
Bij normale gebeurtenissen is het zo, dat de positieve dichter aan de
oppervlakte liggen dan de negatieve. De leuke en mooie gebeurtenissen
uit mijn diensttijd, toch zo’n kleine 50 jaar geleden, kan ik me
makkelijk herinneren, maar de nare dingen uit die tijd zijn
grotendeels verdwenen en slechts met grote moeite terug op te roepen.
Gelukkig maar, dat ons brein zo werkt, was het een computer dan bleef
alles direct oproepbaar ook de nare dingen. Een computer registreert
en legt feiten vast, maar kent geen gevoel, datgene wat ons brein
registreert zijn naast feiten nog veel meer de gevoelens welke bij
die feiten horen, zodanig dat een bepaalde gebeurtenis door
verschillende mensen op een verschillende manier vastgelegd wordt en
wanneer dat later terug in herinnering geroepen wordt, blijkt die
gebeurtenis door verschillende mensen anders herinnerd te worden.
Daarom zijn herinneringen van mensen niet altijd even betrouwbaar al
lijkt dat voor ieder persoonlijk wel zo.

Elk mens heeft zijn eigen
persoonlijke gevoelens, maar daardoor ook zijn eigen waarheden.
Respect voor de gevoelens van een ander moet blijven, ook al is dat
niet altijd onze eigen waarheid. Was ons brein als een computer,
zouden we allemaal robots zijn, of psychopaten. Gelukkig niet.

A.L.
Duscees