Wanneer
stoppen met vragen ?

Dat de mens van nature
nieuwsgierig is en alles graag wil weten, zien we al bij kinderen. Op
het moment dat ze zich uit kunnen drukken worden we geconfronteerd
met hun waarom’s, soms zodanig dat we met de mond vol tanden staan.
Nu hoort dat bij hun ontwikkeling tot er op een gegeven moment zoveel
antwoorden zijn gekomen welke met de directe omgeving van het kind te
maken hebben dat de waarom vragen verminderen, ze hebben al geleerd
vanuit hun kennis zelf antwoorden te bedenken. Toch blijven er volop
waarom’s ook bij de volwassen mens en met name de vragen naar
bestemming, dood, leven,
zin van het lijden, doel van de geschiedenis, etc. Waarschijnlijk
omdat de mens altijd op zoek is naar zekerheden. Religies willen de
antwoorden geven, maar sluitende antwoorden zijn het niet.

Vorige
week was er een herhaling op tv van het dwdd university programma.
Prof. dr. Robbert Dijkgraaf gaf daarin college over de oerknal. Hij
heeft de wetenschappelijke kennis en de theorie daarover begrijpelijk
uitgelegd. Maar wat is begrijpelijk ? Wat is begrijpelijk als je
praat over zulke bijna onvoorstelbare grootheden van tijd en ruimte ?
De expansie van de ruimte zoals dat door wetenschappers is aangetoond
werd voorgesteld als een ballon die langzaam opgeblazen wordt. Een
begrijpelijke verklaring is dan ook dat wanneer je teruggaat naar het
begin, je bij de oerknal uitkomt. Deze werd voorgesteld als een bol
die je in de palmen van je handen kon houden en waarin alle bekende,
maar ook nog onbekende materie (de zgn. donkere materie) onder een
onvoorstelbare druk verzameld was. Daar kan ik me iets bij
voorstellen, maar waar komt die bol vandaan ? Wat is er buitenom die
bol, m.a.w. wat is er buiten ons universum ? Eén theorie is dat er
zelfs meerdere van die bollen universums (of is het universa) zijn.
Daarover nadenkend ontstaan er alleen maar meer vragen. Volgens de
professor weten wij nog heel veel niet uit ons eigen universum, 96%
weten we nog niet, echter omdat alles dus ook de mens uit de
bouwstenen van dat universum is gemaakt is het mogelijk daar steeds
meer van te ontdekken. Maar buiten ons eigen universum kunnen we
niet, we zijn en blijven begrensd binnen ons eigen universum. Met
andere woorden vragen daarover hebben geen zin omdat we bij het
waarom en hoe, nooit bij zullen kunnen. Naar mijn gevoel is dat
hetzelfde als de vraag wat is het begrip eeuwig. Omdat we zelf al
begrensd zijn, we hebben een begin en een einde, we worden geboren en
we gaan dood, kunnen we wel met woorden uitdrukken wat eeuwig is, nl.
“is altijd geweest en zal altijd zijn,” maar dat ook werkelijk
begrijpen, kunnen we niet. Bovendien heeft het begrip eeuwig een
Bijbelse oorsprong, men duidt ermee aan het niet-aan-tijd onderhevig
zijn van God. De vraag is dus of eeuwig wel een woord is wat een
werkelijkheid aanduidt. Dat hangt dan weer af of je in God geloofd of
niet. De vragen welke in dit verband steeds bij ons naar boven komen,
zijn de zgn.‘doorvragen’, het opnieuw een vraag stellen over een
gegeven antwoord. Komt er geen antwoord meer omdat er geen kennis of
weten meer is of kan zijn, heeft doorvragen ook geen zin, een vraag
over niets blijft niets, zoals 0 x 0 blijft nul. Hiermee stopt de
vraag.

Voorlopig
hebben we nog genoeg vragen te stellen binnen ons eigen universum,
waarbij vooral ook ons persoonlijke ‘universum’.

A.L.
Duscees