Tanende welvaart

Het zal een ieder duidelijk zijn dat het niet goed gaat met onze economie, zeker de mensen die de gevolgen daarvan ondervinden doordat ze werkeloos zijn geworden of anderzins minder inkomsten hebben. Onze welvaart welke decennia lang altijd maar groeide, staat stil of gaat zelfs terug. Wat is welvaart eigenlijk, wat verstaan we daaronder ? Welvaart is de mate waarin behoeften met beschikbare middelen kunnen worden bevredigd. (vlgs. Wikipedia) Een mooie uitleg, maar wat verstaan we dan onder behoeften ? De basisbehoefte om als mens te kunnen overleven, m.a.w. het minimum wat een mens nodig heeft is bij ons al lang uit beeld. Onze behoeften zijn in de loop der tijd met een steeds rijker wordende maar ook veeleisender maatschappij meegegroeid. Zo’n 40 jaar geleden, zeg 1970 was het gemiddelde inkomen € 280,– netto per maand, terwijl dat nu € 1680,– is (bron CBS). Toen was het nog vaak zo dat dit bedrag door 1 kostwinner werd verdiend, terwijl we nu bijna allemaal 2 verdieners hebben. Natuurlijk is het zo dat de prijzen voor de eerste levensbehoeften, zoals o.a. wonen incl. de nutsvoorzieningen, gezondheid en levensmiddelen ook allemaal sterk in prijs zijn gestegen, meegegroeid met de welvaart zou je kunnen zeggen, maar er zijn wel veel behoeften bij gekomen waar we toen nog niet aan durfden denken, laat staan daar een vermoeden van hadden. Als ik terugdenk aan het begin van de jaren ’70 toen ik getrouwd ben had ik het volgens mijn ouders “hoog in de bol” omdat ik begon met een koophuis, een tv, een stereo installatie, een telefoon en zelfs al in het bezit was van een tweedehands auto. Allemaal zaken waar de behoeftes van mijn ouders niet naar uitgingen. Vakantie was toen 1 x per jaar en dan hooguit 2 weken. Kijken we naar wat we nu als behoeftes hebben, ja zelfs noodzakelijk vinden, dan is daar heel wat bijgekomen. Slechts 2 weken per jaar op vakantie ? hoezo. Geen mobieltjes en pc’s met internet of tab’s ? Dat kan toch niet. Alleen met openbaar vervoer reizen ? toch niet te betalen. Zo’n bakbeest van een tv die stroom vreet ? dan ben je niet goed bezig. Enz. enz. Nog zo’n verandering door de meegroeiende behoeftes, mijn ouders hadden nergens schulden, ze kochten alleen iets als ze er het geld voor hadden, en nu ? De schuldenlast is nog nooit zo hoog geweest.

Misschien is het nu het juiste moment om onze behoeftes maar eens wat bij te stellen en ons af te vragen heb ik dat echt wel nodig of is het alleen maar mooi om te hebben. En dan nog zo’n vraag, zijn we er gelukkiger door geworden ? Mijn ouders waren gelukkig, mede omdat ze tevreden waren met wat ze hadden. Natuurlijk moet er vooruitgang en verbetering zijn maar op welke manier en tegen welke prijs moeten we ons toch maar eens afvragen. Een vriend van me werd eind vorig jaar werkeloos hij schrapte onmiddellijk alles wat in principe onnodig was om zijn gezin toch draaiende te kunnen houden, na twee maanden vond hij een nieuwe baan waarbij hij echter 1/3 minder ging verdienen dan bij zijn vorige baan. Ik sprak hem laatst waarbij hij mij vertelde dat hij meer overhield van zijn salaris dan vroeger, gewoon omdat hij noodzakelijkerwijs zijn behoeftes had moeten terugschroeven en alleen uitgaat van zijn werkelijke behoeftes. Een ideetje voor ons allemaal misschien ?

A.L. Duscees