Analytici
en zelfkennis

Een
analyticus is iemand die een onderwerp ontleed tot op de
basisgegevens en van daaruit zijn mening of visie geeft. Dit gaat
vaak gepaard met een persoonlijke visie of voorkeur aangaande het
onderwerp omdat naar mijn mening in de analyse de zelfkennis
ontbreekt, of door blinde vlekken in die zelfkennis.

Op
tv worden wij hoofdzakelijk geconfronteerd met een tweetal analytici,
nl. de voetbal- en de politieke analyticus. Ik denk, en
waarschijnlijk velen met mij, dat in bijna alle gevallen goed is in
te schatten vanuit welke eigen overtuiging en voorkeur deze analytici
hun analyse geven. In feite hebben wij dus niets aan deze mensen, als
het gaat om een onafhankelijke opsomming van feiten en de conclusies
die daaruit getrokken moeten worden. Ze worden nog goed betaald ook,
dit onder het mom van expert te zijn.

Een
analyticus is altijd bezig met zaken welke buiten hem zelf liggen,
althans dat denkt hij waarschijnlijk, maar dat kan helemaal niet, de
interpretatie van de eerder genoemde basisgegevens zijn altijd
persoonlijk gekleurd, tenzij iets puur wetenschappelijk benaderd
wordt, maar dan hebben we het over wetenschap en niet over analyse,
de onderwerpen welke voor het voetlicht komen bij dit soort analyses
lenen zich ook helemaal niet voor een wetenschappelijke benadering,
dit zou jaren duren en zulke lange tv programma’s hebben we niet.
Bovendien worden deze onderwerpen bijna dagelijks weer ingehaald door
nieuwe feiten en gebeurtenissen. Eigenlijk zijn wij allemaal op onze
eigen manier bezig met het analyseren van zaken welke op ons afkomen
en onze aandacht vragen. De vraag is analyseren wij dit zelf wel op
een onafhankelijke manier? Ik denk het niet, in ieder mens zitten
blinde vlekken in de zelfkennis, veroorzaakt door opvoeding,
ervaringen, trauma’s, seksuele geaardheid, cultuur enz.

Er
zijn volgens de psychologie een 5-tal redenen waarom wij onze
werkelijkheids beleving af en toe in twijfel kunnen trekken. 1. Onze
hersenen versimpelen de werkelijkheid. 2. We zien van nature
verbanden en betekenissen, ook als ze er niet zijn. 3. We geven de
voorkeur aan gebrekkige getuigenissen boven onafhankelijk onderzoek.
4. We zijn geneigd onze vermoedens te bevestigen, niet om ze onderuit
te halen. 5. Ons geheugen is minder betrouwbaar dan we denken.

Uit
dit alles kan de conclusie getrokken worden dat ook in deze column de
analyse over de analyticus en mijn zelfkennis met de nodige scepsis
bekeken kan worden. Dus doe er mee wat u denkt dat goed is, maar ook
dat is weer gekleurd.

A.L.
Duscees