Metamorfose of gedaanteverwisseling komt in
vele vormen voor, zo is er sprake van verandering van vorm, structuur,
karakter, verschijning of omstandigheid, in een ontwikkeling. Het wordt in
diverse contexten gebruikt, zoals in de biologie, mythologie, Romeinse
literatuur, geologie, mode en muziek. Afgelopen week zag ik op Animal Planet
een programma wat over de metamorfoses in de biologie ging, de bekendste is de
verandering van rups naar vlinder, maar ook de salamander die van kieuwen,
longen krijgt. Dit heeft dan allemaal betrekking op de biologie, maar ik wil
het over een andere metamorfose hebben, nl. de metamorfose die gaande is in
onze maatschappij door de technische revolutie in de micro elektronica wat met
name gestalte heeft gekregen in het internet. Er is momenteel een enorme
discussie op gang naar aanleiding van de publicaties op WikiLeaks. Als je de
deskundigen en trendwatchers mag geloven zullen vele zaken in onze
maatschappij, zo ze al niet veranderd zijn, nog vele veranderingen ondergaan en
voor een complete maatschappelijke metamorfose zorgen, denk daarbij aan
terrorisme of opstanden, die tot nu toe gebruik maakten van fysiek geweld, maar
nu al aan het omturnen zijn naar wat genoemd wordt cyber geweld, het platleggen
van allerlei systemen van overheden of multinationals. De reacties van de
machthebbers en overheden zullen zodanig zijn dat alles en iedereen in de gaten
wordt gehouden en het doemscenario van het boek 1984, wat George Orwell reeds
in 1948 schreef over de situatie in 1984 en waar de bekende uitdrukking Big
brother is watching you vandaan komt, enkele decennia later toch nog uit gaat
komen, als het al niet zo is. Ook nu reeds kunnen we spreken van een totale
maatschappelijke metamorfose als we onze maatschappij van net na de oorlog en
die van heden vergelijken, maar die metamorfose is nog lang niet voltooid.
Eigenlijk denk ik dat we niet van een metamorfose moeten spreken, maar van het
evolueren van onze menselijke verhoudingen, technische kennis en maatschappij,
immers een metamorfose is op een gegeven moment voltooid, maar de evolutie
houdt nooit op. Toch ben ik er van overtuigd dat de mens zelf, met z’n vaak
onbewuste oerinstincten als emoties en gevoelens, verlangens, moraal en
ethiek, nog steeds dezelfde is, zie hiervoor ook
mijn column van 27 aug. jl. “menselijke evolutie ? ja of nee”. Ook de politieke, lees
machtsverhoudingen, zullen in principe niet veranderen of ze nu gebruik maken
van de ouderwetse machtsmiddelen of van de toekomstige, in deze zin is er m.i.
nog steeds niets nieuws onder de zon, al zijn er detailverschillen. Het blijft
toch om macht draaien.

A.L. Duscees