Aanleiding voor
dit onderwerp was een zin die ik hoorde op tv, toen ik buiten de kamer was, dus
niet wist welk programma er op stond. Ik hoorde zeggen : “wie dit deed is ‘n
adder”. Toen ik even daarna de kamer binnenkwam, zag ik dat er een aflevering
van de serie “friends” op stond, dus engels gesproken werd. Men had het daarin
over personen die met elkaar een date hadden gehad. Ik begon daarover na te
denken en kwam tot de conclusie dat ik klanken had opgevangen welke mijn brein
om hadden gezet in woorden, waarschijnlijk was er gezegd, (ik kon het niet meer
terughalen), “we did date each other”. Hierover nadenkend kwam ik tot de
conclusie, dat wanneer ik geweten had dat er engels gesproken werd, ik dat
waarschijnlijk wel goed gehoord had, althans de klanken dan had omgezet in
engelse woorden. Dit bracht me de herinnering aan mijn puberteitsjaren, toen op
de mulo er onder de jongens grapjes gemaakt werden, met de engelse taal, die
gebaseerd waren op wat in die periode voor jongens die de sexualiteit begonnen
te ontdekken, erg in trek was, nl. min of meer schuine, sex gerichte taal te
bezigen. Zo herinner ik mij een zin, die wanneer die uitgesproken werd tot
grote hilariteit leidde. Je vroeg dan aan een medeleerling om de volgende zin
in het engels te vertalen : “Het varken staat in de beek”. Wat tot een besmuikt
gegniffel leidde als je dan de klanken die in het engels werden uitgesproken
omzette naar Nederlandse woorden. Lachen, gieren, brullen, o wat was dat leuk.
Ook cabaretiers gebruiken dit fenomeen soms in sketches, waarbij ze dan de
klanken in een andere taal uitgesproken, verwoorden in het Nederlands, soms
heel humoristisch. B.v. the play is not fair, de plee is niet ver, of he
had a careful mother, hij had een kar vol modder. Zo zijn er nog vele te bedenken. Een en
ander geeft volgens mij aan, dat ons brein kan manipuleren met klanken die we
horen, afhankelijk van de insteek hoe we denken, voelen of ergens heel sterk op
gericht zijn.
Dan nu het wat serieuzere deel van mijn verhaal, misverstanden, soms zelfs
grote ruzies onder mensen, kunnen ontstaan doordat ons brein ons kan
manipuleren, ik spreek uit eigen ervaring, want ook in het Nederlands kun je
andere dingen horen dan die werkelijk gezegd worden. Afhankelijk van wat je
insteek is. Bijvoorbeeld vooroordelen, je bent ergens heel diep van overtuigd
en elk gesprek daarover interpreteer je vanuit die overtuiging, je hoort dan
wat je wil horen, (lees moet horen vanuit je brein), omdat dit zo sterk
geprogrammeerd is. Ik was er van overtuigd dat een collega van mij jaloers op
me was vanwege het feit dat ik een bepaald aspect van ons vak goed in de
vingers had, de ingewikkelde klussen werden door onze chef altijd aan mij
toevertrouwd, zelfs zo sterk dat ik regelmatig voor een bepaalde klus volledig
werd vrijgesteld en mijn collega de gewone zaken van mij moest overnemen.
Bepaalde zinspelingen van hem hadden mij in de loop der tijd overtuigd van zijn
jaloersheid. Toen dit op een gegeven moment op een fikse ruzie uitliep, hebben
wij beiden de moed gehad om onze gevoelens ten opzichte van elkaar uit te
spreken en moest ik tot de conclusie komen dat ik er helemaal naast zat en ik
alles vanuit mijn overtuiging van zijn jaloersheid had opgevat. Ik zat er
helemaal naast. Ook hierbij had mijn brein mij gemanipuleerd.

A.L. Duscees