Vorig jaar was er een programma op tv, met bovengenoemde
titel. Ik werd hier weer aan herinnerd door een artikel in de krant van
afgelopen zaterdag, waar hetzelfde onderwerp aandacht kreeg. Voor het programma
stond het gelijknamige boek van psychologe Nienke Wijnants centraal. Zij zegt
daarin dat de huidige 30-ers, mensen tussen de 25 en 35 jaar, voor het
overgrote deel, problemen hebben met keuzes maken. Keuzes o.a. t.a.v. huwelijk,
koopwoning, kinderen, reizen, werk en zingeving. Ook de uitspraak, is dit nu
alles, komt daarbij naar boven. De consequenties hiervan zijn dat mensen zaken
vooruitschuiven en zo de keuzes uitstellen.

Het bleek dat de mensen in de studio, naar aanleiding van
een aantal vragen die beantwoord moesten worden, inderdaad aan dit beeld
voldeden.

Wat mij opviel was dat een aantal van de te maken keuzes mij
bekend voorkwamen. Die heb ik namelijk zelf ook gehad, maar dan wel op een veel
jongere leeftijd, zo tussen de 18 en 25 jaar. En de vraag naar de zingeving
loopt bij mij nog tot op de dag van vandaag. M.i. blijft deze vraag je hele
leven meespelen en is niet echt gebonden aan een leeftijd. Het verschil van de
huidige generatie met mijn generatie zit hem in het feit dat de
keuzemogelijkheden tegenwoordig ontzettend veel groter zijn dan vroeger. Mensen
met langere en hogere opleidingen hebben heel veel keuze mogelijkheden. Vroeger
was het zo, dat wanneer je van school kwam er eigenlijk maar 1 keuze
mogelijkheid was, nl. gaan werken en niet eerst een wereldreis gaan maken of
zoiets, hooguit kon je je aanmelden voor vrijwilligerswerk in de derde wereld.
Was je eenmaal aan het werk dan had je de keuze tussen carrière maken of
genoegen nemen met wat je had. Relaties waren in die tijd ook zeer strak
geregeld, je kreeg verkering, dan volgde de verloving en het huwelijk.
Samenwonen of regelmatig wisselen van vrienden of vriendinnen was not done. Was
er dan eenmaal het huwelijk dan moest dat bekroond worden met kinderen. De
tegenwoordige generatie is daarin grotendeels een stuk vrijer, naast ook niet
onbelangrijk, betere financiële mogelijkheden. Ook bij mijn eigen kinderen
herken ik dit, ik gun ze dit ook, echter het uitstellen van keuzes lijkt mij
geen goed idee. Wat is er mis met keuzes maken die wel of niet goed uitpakken ?
De tegenwoordige mogelijkheden zijn toch van dien aard, dat het ook mogelijk is
om eenmaal gemaakte beslissingen, welke toch niet de juiste bleken, te wijzigen
voor een andere keuze ? Dit kan niet in alle gevallen natuurlijk, kinderen b.v.
kun je niet terugsturen. In dit geval is de keus genieten van je vrijheid in
het begin van je leven of genieten van je vrijheid op nog niet te late
leeftijd, als de kinderen de deur uit zijn.. Mijn ervaring met het niet
uitstellen van keuzes maar ze wel te maken is positief, in de loop van het
leven wijzigt er nog zo vaak iets, dat je toch regelmatig weer voor keuzes komt
te staan, uitstellen werkt alleen maar in het nadeel voor je overgebleven
levenstijd.

A.L. Duscees